معنی انسان صالح وامت صالح


  1. معنی انسان صالح و امت صالح(قسمت اول)
  2. بدون شک انسان صالحی که رسالت اسلامی برای او مطرح شده است به انسانی گفته نمی‌شود که ثروتمند و خوشگذران است و از نعمتهای فراوان دنیا لذت می برد یا در عیش و نوش و ناز و نعمت زندگی می کند یا در علوم و فنون دنیوی آگاه و عالم باشد، اما نسبت به پروردگارش جاهل و نادان باشد و به هدفی که در روز اول برای آن آفریده شده است، غافل باشد. اینگونه انسانها در نزد خداوند همانند حیوانات یا حتی پست‌تر هستند. به طوری که خداوند عزوجل می‌فرماید :
  3. (ولقد ذرأنا لجهنم كثيرا من الجن والانس لهم قلوب لا يفقهون بها ولهم اعين لا يبصرون بها ولهم آذان لا يسمعون بها اولئك كالانعام بل هم اضل اولئك هم الغافلون ) (اعراف / 179)
  4. «ما بسیاری از آدمیان و جنیان را آفریده و در جهان پراکنده کرده‌ایم که برای دوزخ و اقامت در آن آفریده ایم. (این بدان خاطر است که) آنان دلهایی دارند که بدانها (آیات رهنمون به کمالات) نمی‌فهمند...
  5. معنی انسان صالح و امت صالح(قسمت اول)
  6. بدون شک انسان صالحی که رسالت اسلامی برای او مطرح شده است به انسانی گفته نمی‌شود که ثروتمند و خوشگذران است و از نعمتهای فراوان دنیا لذت می برد یا در عیش و نوش و ناز و نعمت زندگی می کند یا در علوم و فنون دنیوی آگاه و عالم باشد، اما نسبت به پروردگارش جاهل و نادان باشد و به هدفی که در روز اول برای آن آفریده شده است، غافل باشد. اینگونه انسانها در نزد خداوند همانند حیوانات یا حتی پست‌تر هستند. به طوری که خداوند عزوجل می‌فرماید :
  7. (ولقد ذرأنا لجهنم كثيرا من الجن والانس لهم قلوب لا يفقهون بها ولهم اعين لا يبصرون بها ولهم آذان لا يسمعون بها اولئك كالانعام بل هم اضل اولئك هم الغافلون ) (اعراف / 179)
  8. «ما بسیاری از آدمیان و جنیان را آفریده و در جهان پراکنده کرده‌ایم که برای دوزخ و اقامت در آن آفریده ایم. (این بدان خاطر است که) آنان دلهایی دارند که بدانها (آیات رهنمون به کمالات) نمی‌فهمند و چشم هایی دارند که بدانها (نشانه‌های خداشناسی و یکتاپرستی را) نمی‌بینند و گوش هایی دارند که بدانها (مواعظ و درسهای زندگی‌ساز را) نمی‌شنوند، اینان (چون از این اعضاء چنانکه باید سود نمی‌جویند و منافع و مضرت های خود را تشخیص نمی‌دهند) همسان چهارپایان و حتی سرگشته‌ترند، اینان به حقیقت، بی‌خبر از صلاح دنیا و آخرت خود هستند.»
  9. و نفی خداوند از شنوایی و بینایی و درک و فهم اینگونه افراد بر ظواهر آن اطلاق نمی‌شود، چرا که آنان هم، اهل بینش و شنیدن و دانایی بودند اما درک و فهم و بینش آنان فقط به امور دنیوی منحصر شده است. خداوند تبارک و تعالی دربارة آنان چنین می‌فرماید :
  10. ( يعلمون ظاهرا من الحيواة الدنيا وهم عن الآخره هم غافلون )(روم / 7)
  11. «تنها ظاهر و نمادی از زندگی دنیا را می‌دانند، و ایشان از آخرت کاملاً بی‌خبرند.»
  12. و دربارة عاد و ثمود می‌فرماید :( وعادا وثمودا وقد تبين لكم من مساكنهم وزين لهم الشيطان اعمالهم فصد هم عن السبيل وكانوا مستبصيرين )(عنکبوت / 38)
  13. «عاد و ثمود و خانه و کاشانة ایشان برای شما نمایان است، اهریمن اعمال (زشت و پست) ایشان را در نظرشان آراست و بدین وسیله ایشان را از راه حق و حقیقت بازداشت، در حالی که چشم به دنیا داشتند.»یعنی، آنان در امور کشاورزی و صنعت و دیگر شئونات زندگی و معیشت، صاحب بصیرت و دانایی بودند. و همینطور صالح به قوم خود، ثمود ، می‌گوید :(اتتركون في ما هنا آمنين*
  14. في جنات وعيون * وزروع ونخل طلعها هضيم* وتنحتون من الجبال بيوتا فارهين*فاتقوا الله واطيعون )(شعراء / 146-150)
  15. «آیا (چنین تصور می کنید که جهان سرای جاودانگی است) شما در نهایت امن و امان و ناز و نعمت در جهان رها می‌شوید. در میان باغها و چشمه‌سارها، و در میان کشتزارها و نخلستانهایی که میوه‌های نرم و شادابی دارند و ماهرانه در دل کوهها خانه‌هایی را بتراشید (و بسازید و در آنها به عیش و نوش بپردازید) پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید.»
  16. پس آنانی که در میان باغها و چشمه‌سارها، و زراعت ها و نخلستانها، و خانه‌هایی که در قلب کوهها تراشیده بودند، عیش و نوش می‌کردند. بدون شک دربارة حیات و زندگی دنیوی دارای آگاهی و بینش خاصی بوده‌اند.و دوبارۀ هود به قومش عاد چنین می‌گوید :
  17. ( اتبنون بكل ريع آيه تبعثون* وتتخذون مصانع لعلكم تخلدون* واذا بطشتم بطشتم جبارين* فاتقوالله واطيعون* واتقوا الذي امدكم بما تعلمون* امدكم بانعام وبنين* وجنات وعيون* اني اخاف عليكم عذاب يوم عظيم*)(شعراء / 128-135)
  18. «آیا شما بالای هر بلندی و مکان مرتفعی کاخ سر به فلک کشیده‌ای می‌سازید و (در آن) به خوشگذرانی و کارهای بیهوده می‌پردازید؟ و دژها و قلعه‌هایی می‌سازید که انگار جاودانه می‌مانید؟ و هنگامی که مجازات می‌کنید از حد تجاوز می‌کنید و همچون ستمگران و سرکشان کیفر می‌دهید. از خدا بترسید و از من اطاعت کنید، از خشم خدایی بترسید که شما را با نعمتهایش یاری داد، با اعطاء چهارپایان و پسران و باغها و چشمه‌ها شما را یاری داد. من می‌ترسم عذاب روز بزرگی گریبانگیرشان شود.»پس آنانی که بر روی هر بلندی از کوههایشان بنای حیرت‌آوری می‌ساختند، نشانه‌ای است بر زیباکاری و دقت آنان؛ و دست به صنعتهای فراوانی می‌زدند و چیزهای عجیب و غریبی را جهت خوشگذرنی و عیش و نوش در جهان می‌ساختند. گویی برای همیشه و تا ابد در آن ماندگار و برقرارند و بر دشمنانشان می‌تاختند و بدون هیچ رحم و مروتی آنان را به سختی مورد عذاب و کیفر قرار می‌دادند و برای جمع‌کردن و بدست آوردن اموال و اولاد می‌کوشیدند و در باغها و بستانها عیش و نوش می‌کردند. بدون شک آنان بر بینش دنیوی و علم و آگاهی مادی بودند که آنگونه خوشگذرانی می‌کردند، آگاهی و بینشی که آنان را صاحب آن نعمتها گردانیده بود، اما با وجود آن همه بینش، خداوند آنان را از دایرة جرم و گناه خارج نمی‌کند و مقام آنان را از درجة حیوانات بالاتر نمی‌برد. خداوند چنین می‌فرماید :
  19. ( ولقداهلكنا القرون من قبلكم لما ظلموا وجائتهم رسلهم بالبينات وماكانوا ليؤمنوا كذالك نجزي القوم المجرمين)(یونس / 13)
  20. «ما گروه های زیادی را هلاک کرده‌ایم که پیش از شما بوده‌اند، بدانگاه که ستم کرده‌اند، و پیامبرانشان برای آنان دلائل روشن و معجزات آشکاری آورده‌اند و ارائه نموده‌اند، اما آنان جزء کسانی نبوده‌اند که ایمان بیاورند. اینچنین گروه بزهکاران را سزا می‌دهیم.»حتی خداوند بلندمرتبه به خاطر هلاک کردن و از بین بردن آنان از روی زمین خویشتن را مدح و ثنا می‌کند. او چنین می‌فرماید :
  21. (ولقد ارسلنا الي امم من قبلك فأخذناهم بالبأساء والضراء لعلهم يتضرعون* فلولا اذ جاء هم بأسنا تضرعوا ولكن قست قلوبهم وزين لهم الشيطان ماكانوا يعلمون* فلما نسوا ما ذكروا به فتحنا عليهم ابواب كل شي حتي اذا فرحوا بها اوتو أخذنهم بغته فاذا هم مبلسون* فقطع دابر القوم الذين ظلموا والحمدلله رب العالمين* )(انعام / 42-45)«ما پیامبران زیادی را به سوی ملت هایی که پیش از تو بودند، گسیل داشته‌ایم و آنها را در مصائب و سختی ها مبتلا کردیم تا بلکه خشوع و خضوع نمایند. آنان چرا نباید هنگامی که به عذاب ما گرفتار می‌آیند، خشوع و خضوع کنند (بیدار شوند و اندرز گیرند یا با تضرع و زاری دست به دعا به سوی باری تعالی بلند کنند و آمرزش طلبند.) اما دلهایشان سخت شده است و اهریمن هم اعمالی را که انجام می‌دهند، برایشان آراسته و پیراسته است. هنگامی که فراموش کردند آنچه بدان متذکر و متًّعظ شده بودند، درهای همه چیز را (از نعمتها) به رویشان گشودیم تا بدانچه بدیشان داده شد، شاد و مسرور گشتند و ما بناگاه ایشان را گرفتیم و آنان مأیوس و متًحیِّش ماندند. بدین ترتیب، نسل ستمکاران ریشه‌کن شد و ستایش تنها پروردگار جهانیان را سزاست.»و خداوند مردم ظالم شهرها و آبادیها را و دولتها و حکومتهای زورگو و کافر را هلاک کرد. او بدون اجازه بر آنان در آمد و همگی را نابود کرد و دیار آنان را خراب و متروک ساخت و زمین هایشان را ویران و به بیابان مبدل گرداند. همانگونه که الله تعالی می‌فرماید : ( فكاين من قريه اهلكناها وهي ظالمه فهي خاويه علي عروشها وبئر معطله وقصر مشيد )(حج / 45)
  22. «چه بسیار شهرها و آبادیهایی که به سبب ستمگری (ساکنانش) فرو تپیده و بر هم ریخته شد و چاه‌هایی که بی‌استفاده رها گشته است و کاخهای برافراشته و استواری که بی‌صاحب و متروک مانده است.»یعنی، چاه‌ها با وجود این که پر از آبند، بی‌استفاده رها گشته‌اند و کاخهایی که استوار هستند و هیچ‌کس در آنها زندگی نمی‌کند.و گاهی اوقات هلاکت و نابودی آنان به سبب تسلط دیگران بر آنها از اهل ایمان و یا از امثال خودشان؛ یعنی، از اهل کفر بوده است. همانگونه که خداوند این امت اسلامی را بر امتهای دیگری از اهل کتاب که به خداوند کفر ورزیدند و شریعت و احکام الهی را عوض کردند و از راه هدایت راستین پروردگارشان منحرف گشتند، مسلط گردانید. بعد از آنکه مسلمانان، سرزمین یهودیان را در مدینه تصرف کردند و آن را به ارث بردند، خداوند تبارک و تعالی فرمود :
  23. ( واورثكم ارضهم وديارهم واموالهم وارضا لم تطئوها وكان الله علي كل شي قديرا)(احزاب / 27)
  24. «و زمینها و خانه‌هایشان و دارایی آنها و همچنین زمینی را که هرگز بدان گام ننهاده بودید، به چنگ شما انداخت. بی‌گمان خداوند بر هر چیزی تواناست.»و دربارة امثال یهودیان چنین می‌فرماید :
  25. (يخربون بيوتهم بايدهم وايدي المؤمنين فاعتبروا يا اولي الابصار)(حشر / 2)
  26. «با دستهای خود و با دستهای مؤمنان خانه‌های خویش را ویران می‌کردند! ای خردمندان، درس عبرت بگیرید.»خداوند فرستاده‌اش را قبل از وفاتش بشارت داد که امت او، وارث امتهای دیگر می‌شوند و صاحب ممالک شرقی و غربی می‌گردند. فرمودند :«إن الله روی لی الأرض قرأیت مشارقها و مغاربها، و إن ملک أمتیپیامبر سییلغ ما روی لی منها » (خداوند، زمین را برای من جمع کرد که شرق و غرب آن را مشاهده کردم که ملک امت من به اقصا نقاط آن رسیده بود و همه جای آن را فرا گرفته بود.)هنگامی که سعد بن ابی وقاص، فارس را تصرف کرد، هنگام داخل شدن به ایوان کسری، این آیات را تلاوت فرمود :
  27. كم تركوا من جنات وعيون* وزروع ومقام كريم*ونعمه كانوا فيها فكهين* كذالك واورثناها قوما آخرين)(دخان / 25-28)
  28. «چه باغها و چشمه‌سارهایی از خود به جای گذاشتند! و کشتزارها و اقامتگاه های جالب و زیبا و نعمتهای فراوان دیگری که در آن شادان و با ناز و نعمت زندگی می‌کردند. اینچنین بود ماجرای آنان و ما همة این نعمتها را به قوم دیگری دادیم.»سپس گریه کردند و مردم همه پشت سر او به گریه افتادند.
  29. گاهی خداوند، ظالمان را توسط ظالمان نابود کرده و مسلمانان را توسط کافران تهذیب و بیدار کرده است و تمامی آن هم بر اثر حکمت تام خداوند صورت گرفته و علم خداوند بر همه چیز احاطه دارد.
  30. اما مهم اینجاست که ما بدانیم امت صالح و جامعة صالح در میزان خداوند، امت و دولتی نیست که در منازل زیبا و خیابان های وسیع و باغهای پر درخت و میوه و در تفریح گاههای زیبا عیش و نوش کنند و به خوشگذرانی بپردازند. البته امکان دارد امتی با چنین موقعیت و شرایطی هم وجود داشته باشد و آنان در نزد خدا ملعون واقع شوند، زیرا موصوف به صفت ظلم و طغیان و کفر و عصیان هستند.
  31. و همینطور این قاعده دربارۀ افراد هم، حاکم است. پس انسان صالح کسی نیست که ثروتمند و خوشگذران و مرفه و آگاه به تمام شئونات دنیوی باشد و خوش قد و قیافه و زیبا صورت باشد. البته امکان دارد انسانی با چنین صفاتی یافت شود، می‌فرمایداما نزد خداوند به اندازة بال مگسی وزن و ارزش نداشته باشد. پیامبراکرم :«أتی الرجل العظیم السمین یوم القیامه لا یرن عندالله جناح بعوضه » (در روز قیامت، مرد بزرگ و قوی هیکلی می‌آید که در نزد خداوند به اندازة بال پشه‌ای ارزش ندارد.) و خداوند دربارة قارون که به مال و زینت و ثروت و سلطنت خود افتخار می‌کرد، چنین می‌فرماید :
  32. ( اولم يعلم ان الله قد اهلك من قبله من القرون من هو اشد منه قوه واكثر جمعا ولا يسئل عن ذنوبهم المجرمين)(قصص / 78)
  33. «مگر ندانسته است که خداوند نسل های (قرون و اعصار) زیادی را نابود کرده است که از او قدرت بیشتری، و در گردآوری، دارایی (مهارت) زیادتری داشته‌‌اند. گناهکاران از گناهانشان سوال نمی‌شود.
  34. می‌فرماید : «و أهل النار کل جعظری جواظ مستکبر » (و اکثر اهل جهنمو پیامبر قوی و نیرومند و ستبر و خشن و مستکبرند

  35. گردنه‌هایی که مانع بازگشت امت اسلامی می‌شوند

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر

از تمامی دوستان محترم متشکریم